زمينه­ ي اساسي رمان را زندگي ژان كريستوف تشكيل مي­دهد او كه موسيقي­دان و فرزند موسيقي دانانان است.

در يكي از شهرك هاي آرام راينلاند به دنيا مي ­آيد، جهان شگفت انگيزي كه اندك اندك در اطراف خود كشف مي­ كند، آگاهي او از موسيقي و توانايي خود، هنرآموزي ­اش در زمينه ­ي موسيقي تا روزگار نوجواني، نخستين عشق هايش و بالاخره آشنايي تدريجي او با رنج و بي عدالتي، موضوع سه كتاب اول، يعني «سپيده­دم»، «صبح­دم» و «نوجواني»، است.

نويسنده در كتاب چهارم، تحت عنوان «عصيان»، كه شامل سه بخش «شنهاي روان»، «در شن فرورفتن» و «رهايي» است، بر بتهايي كه سنت كهن آنها را قدسيت بخشيده است مي­شورد، شرافت و بي آلايشي مطلق آرمانهاي قهرمان خود را نشان مي­دهد. ولي، ژان كريستف در محيط تنگ اطراف خود، كه البته قدر او را نمي­شناسند، مي­پژمرد. در آرزوي زندگي آزدانه­تر و افقهاي گشاده­تري است.

رؤياي سفر به فرانسه را در سر مي­پرورد. روزي خود را درگير در دعواي ميان دهقانان و سربازان مي­كند و افسري را مي­كشد، و ناگزير به پاريس پناه مي­برد…