کتاب این راز سر به مهر (داستان هایی درباره زندگی نویسندگان) نشر شباهنگ

پنج نویسنده دوران اتحاد شوروی، با اندکی رواداری در باره بانو داستایفسکی، به دنبال راز­ سر­به­‌مهر پنج نویسنده دوران روسیه تزاری، به پژوهشی پیگیرانه و عمیق، آن هم نه در قالبی خشک و عبوس بلکه در ظرفی ادیبانه، رنگین و شورانگیز، که نام داستان‌پژوهی سزاوار آن است؛ دست زده اند.

در نخستین داستان‌پژوهی، یوری تنیانف (1894-1943)، نویسنده رمان­‌های تاریخی و روانکاو برجسته شوروی، می کوشد از راز سر­به­‌مهر الکساندر سرگیویچ پوشکین (1799-1837)، شاعر، نویسنده و آزادیخواه بزرگ روسیه به بانویی ناشناس رمزگشایی کند.

موضوع دومین داستان‌پژوهی این کتاب رمزگشایی از راز­سر­به‌­مهر میخائیل لرمانتوف (1814-1841)، شاعر، نویسنده و آزادیخواه نامدار روسیه است.

سومین داستان‌پژوهی این کتاب، پژوهش کتابخانه­‌ای یا میدانی نیست، بلکه گشت­‌و­گذاری است در سیر خاطرات و یادمانده­‌ها. این­‌بار این بانو آنا گرگوریونا داستایفسکی (1846-1918)، همسر و رفیق فیودور میخائیلویچ داستایفسکی (1821-1881) است که در یک سفر درونی، از راز سر­به­‌مهری پرده برمی‌دارد که به عشق جاودان و پرشور آنای بیست ساله و داستایفسکی چهل­‌و­پنج ساله فرارویید.

چهارمین داستان‌پژوهی این کتاب به­‌راستی دلپذیر، به لئونید گروسمان (1888-1965)، دانشمند و نویسنده معروف اتحاد شوروی تعلق دارد که از شهرتی جهانی برخوردار است. موضوع پژوهش‌­های گروسمان بسیار وسیع است: پوشکین، داستایفسکی، چخوف، تولستوی، شچدرین، ولتر، بالزاک و برخی بزرگان تئاتر روسیه. افزون­‌بر­این، گروسمان داستان‌نویسی برجسته هم هست و چندین اثر مهم در حوزه رمان تاریخی آفریده است. داستان‌پژوهی گروسمان با عنوان، عشق نینا زارچنایا، از راز سر­به­‌مهر عشق لیدیا استاخیونا میزینووا، خواننده، پیانیست و بازیگر تئاتر، به آنتوان چخوف (1860-1904) رمزگشایی می کند؛ عشقی که چخوف هرگز به آن پاسخ مثبت نداد، اما همواره آن را در قلب خویش با احترام فراوان پاس داشت.